Η τιμωρία των ανθρώπων για ασέβεια εις την αρχαιότητα & τον χριστιανισμό - του Όμηρου Ερμίδη [μέρος 2] / La punizione delle persone per mancanza di rispetto nell'antichità e nel cristianesimo, di Omero Ermide [parte 2]/ The punishment of people for disrespect in antiquity and Christianity, of Homer Hermides [part 2]

 

Η τιμωρία των ανθρώπων για ασέβεια εις την αρχαιότητα & τον χριστιανισμό - του Όμηρου Ερμίδη [μέρος 2] 

Ελληνική μυθολογία, προκατακλυσμιαία ιστορία

Η Τιμωρία

  Η Αφροδίτη καθησύχασε τον Αγχίση, και τον διαβεβαίωσε πως δεν χρειάζεται να φοβάται ούτε την ίδια ούτε κανένα άλλο θεό, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα κρατούσε το στόμα του κλειστό, διότι ήτο γνωστό εις τους θνητούς ότι δεν έπρεπε να ανακοινώσουν σε τρίτους τυχόν ερωτικές τους σχέσεις με θεούς ή θεές. Στην συνέχεια η θεά συνεχάρη τον Αγχίση για τον υιό του που είχε αρχίσει ήδη να δημιουργείται μέσα της και του προφήτεψε ότι θα εγένετο μεγάλος ήρωας. Ο υιός του που έφερε η θεά εις τον κόσμο ήτο ο Αινείας, ο δοξασμένος πολεμιστής της Τροίας και ιδρυτής της Ρώμης. Όταν γεννήθηκε η θεά έδωσε το παιδί όμως εις τις Νύμφες της Ίδης να το μεγαλώσουν. Ο Αινείας μεγάλωσε και έγινε όμορφος ωσάν τους θεούς, οι οποίοι τον προστάτεψαν αρκετές φορές κατά την διάρκεια του Τρωϊκού πολέμου. Η Ήρα και ο Απόλλων τον γλύτωσαν από τον φοβερό Διομήδη, καθώς και ο Ποσειδώνας από τον Αχιλλέα. Ο οποίος προσπάθησε να παραμείνει ουδέτερος στον Τρωϊκό πόλεμο, παρά την συγγένειά του με τον Πρίαμο. Όταν όμως οι Αχαιοί λεηλάτησαν συμμαχικές πόλεις όπως την Λυρνησσό, έσπευσε προς ενίσχυση των Τρώων με ισχυρές δυνάμεις ο υιός του ο Αινείας, ενώ αργότερα κατέφυγε εκεί μαζί με τον πατέρα του. Οι Αχαιοί επέτρεψαν εις τον Αινεία να φύγει μετά την άλωση του Ιλίου, και εκείνος πήρε μαζί του τον υιό του Ασκάνιο και αρκετούς άνδρες του, καθώς και τον ανάπηρο πατέρα του τον Αγχίση. Η αναπηρία του πατέρα του οφείλετο εις το ότι δεν κατάφερε να κρατήσει για πολύ το μεγάλο μυστικό του για την συνεύρεσή του με την Αφροδίτη. Καθώς ένα βράδυ που είχε πιεί αρκετό κρασί με την παρέα του, κοκκορεύθηκε ότι είχε κοιμηθεί με την θεά Αφροδίτη. Ο Δίας τότε τον κατακεραύνωσε, την τελευταία στιγμή όμως η Αφροδίτη άλλαξε την πορεία του κεραυνού και του έσωσε την ζωή του Αγχίσεως, όχι όμως και τα πόδια του, που έκτοτε παρέλυσαν. Μετά την φυγή από την φλεγόμενη Τροία ο Αγχίσης πέθανε εις το πλοίο καθ’ οδόν προς την Ιταλία όπου και θάφτηκε από τον υιό του εις την Σικελία.

(*α) Σε ηπιότερες περιπτώσεις έχανε την νεότητά του, και εις την καλύτερη των περιπτώσεων την όραση του, ετυφλώνετο. Όπως ο Τειρεσίας από την θεά Αθηνά, ο Ερύμανθος ένας από τους υιούς  του Απόλλωνος από την Αφροδίτη (όπου ελέγετο ότι για αντίποινα σκότωσε τον Άδωνη), ενώ ο Ακταίονας κατασπαράχθηκε από τα σκυλιά του επειδή είδε την Άρτεμη.

  Σύμφωνα με τον Θεόκριτο εις το έργο του «Βουκολικά», όπως αναφέρει ότι ο Αγχίσης τυφλώθηκε από μέλισσες γιατί είδε γυμνή την Αφροδίτη. Ο Ιξίων αρραβωνιάστηκε την Δία (που σημαίνει ουράνια, θεία), την θυγατέρα του Ηιονέως ή Διηονέως, όπου και σύμφωνα με τα έθιμα των ηρωϊκών χρόνων υποσχέθηκε εις τον πεθερό του πλούσια δώρα. Δεν τήρησε όμως την υπόσχεσή του, γι’ αυτό και ο πεθερός του, τον προσέβαλε. Για την προσβολή αυτή ο Ιξίων τον έκαψε ζωντανό για να τον εκδικηθεί. Η ύπουλη αυτή όσο και άγρια δολοφονία του πεθερού του, προκάλεσε την απέχθεια των θεών, οι οποίοι του έστειλαν την τρέλλα για να τον τιμω-ρήσουν. Παρά τις συγνώμες του και τις ικεσίες του [θεωρείται ο πρώτος φονιάς και ο πρώτος ικέτης]. Όλοι οι θεοί του Ολύμπου του γύρισαν την πλάτη εκτός του Διός ο οποίος τον λυπήθηκε και αποφάσισε να τον σώσει, ανεβάζοντάς τον και εις τον Όλυμπο. Τον εξάγνισε από το αίμα που έχυσε και τον έχρισε αθάνατο και ομοτράπεζό του. Όμως  έδειξε αχαριστία ως φιλοξενούμενος του Διός, διότι ερωτεύθηκε την Ήρα όπου θέλησε μάλιστα και να την βιάσει. Όπου τότε ο Δίας πλέον έγινε έξω φρενών. Κάποτε που Ιξίονας ήτο μεθυσμένος, έστειλε ο Δίας μια νεφέλη – σύννεφο με την μορφή της Ήρας, εκείνος τότε έσπευσε να ενωθεί με το σύννεφο, χωρίς να αντιληφθεί το παραμικρό. Η τιμωρία που του επιφύλασσε ο Δίας ήτο παραδειγματική. Πρώτα τον μαστίγωσε ο Ερμής βάζοντάς τον να επαναλαμβάνει την ρήση: Πρέπει να τιμάμε τους ευεργέτες μας, και εις την συνέχεια το έδεσε με αλυσίδες σε έναν πύρινο τροχό εις τον Άδη να τον γυρίζει αιώνια.  Ο Σίσυφος (που σημαίνει πολύ σοφός) ήτο ένας πανέξυπνος βασιλέας της Κορίνθου, ξεγέλασε δις ακόμη και τον θάνατο. Για την ασέβειά του προς τους θεούς τιμωρήθηκε με το γνωστό μαρτύριο του Σισύφου : Ανέβαζε ένα βράχο εις το Σισύφειο όρος, που όμως λίγο πριν φθάσει εις την κορυφή του, του έπεφτε, και ου το καθ’ εξής. Η τιμωρία εδώ δείχνει την ματαιότητα των πράξεων αλλά και τα όρια της ανθρωπίνης ευφυΐας.

  Ο Σαλμωνεύς, ο οποίος σύμφωνα με παλαιότερους μύθους ήτο προελληνική θεότητα, όπου του πήρε την θέση του ο Δίας, «υποβιβάσθηκε» σε βασιλέας. Ιδρυτής της πόλεως Σαλμώνης πόλη της Ήλιδος δίπλα εις τον ποταμό Αλφειό. Όταν πέθανε η πρώτη του γυναίκα η Αλκιδίκη, παντρεύθηκε την κακιά μητριά την Σιδήρω. Ο Σαλμωνέας μια ημέρα θέλησε οι υπηκόοι του να τον λατρεύουν ως θεό, γι’ αυτό φόρτωνε το άρμα του με χάλκινα αγγεία και περιφέρετο εις την πόλη κάνοντας τρομερό θόρυβο, ενώ εκτόξευε αναμμένους δαυλούς. Φοβούμενος ο λαός του από τότε του απέδιδε τιμές θεϊκές, όπου μόλις είδε αυτό ο Δίας αποφάσισε να επέμβει. Τον κατακεραύνωσε ο Δίας, σκότωσε τους υπηκόους του (για την ασέβειά τους απέναντί του) και κατέστρεψε την πόλη του. Η δε τιμωρία του ασεβούς βασιλέως συνεχίσθηκε και εις τον Άδη όπου πήγε, όπου ήτο υποχρεωμένος να τρέχει με το άρμα του αδιάκοπα. [«Η ζώνη της Αφροδίτης» – Τυρώ & Ποσειδώνας – Νίκος Φατούπος – εκδόσεις Κέδρος]

  Οι Δαναΐδες ήσαν οι 50 θυγατέρες του βασιλέως της Λιβύης Δαναού, υιού του βασιλέως της Αιγύπτου Βήλου και της Αγχινόης. Εις την Αίγυπτο βασίλευε ο αδελφός του Δαναού, ο Αίγυπτος, ο οποίος είχε 50 υιούς. Όταν τα παιδιά του έφθασαν σε ηλικία γάμου, ο Αίγυπτος πρότεινε εις τον αδελφό του Δαναό να ενώσουν τις οικογένειες τους. Όμως χρησμός που δόθηκε εις τον Δαναό όπου τον προειδοποιούσε ότι οι υιοί του αδελφού του εσκόπευαν να σκοτώσουν τις θυγατέρες του, οπότε και αρνήθηκε. Ανάμεσα εις τα δυο βασίλεια ξέσπασε πόλεμος όπου νικητής αναδείχθηκε ο Αίγυπτος και η Αίγυπτος φυσικά. Ο Δαναός τότε με την βοήθεια της θεάς Αθηνάς κατασκεύασε τις πρώτες πεντηκοντόρους (με 50 κουπιά, όπου οι Δαναΐδες ήσαν κωπηλάτισσες εις την διαδρομή Βορείου Αφρικής – Λέρνης μέσω Ρόδου, λέγεται ότι ίσως ήσαν ένα είδος Αμαζόνων) όπου και διέφυγε με τις θυγατέρες του εις τα αργολικά παράλια. Ο βασιλέας του Άργους Γελάνωρ τους υποδέχθηκε τους φυγάδες, φιλόξενα. Όμως ο  Δαναός σύντομα επειδή κατήγετο από τον γενάρχη της Αργολίδος Ίναχο, απαίτησε τον θρόνο του Άργους, με την σύμφωνη γνώμη των πολιτών. Εις την απόφαση αυτή των πολιτών καθώς την ημέρα που ψήφιζαν ποιόν ήθελαν βασιλέα συνέβαλε ένας καλός οιωνός. Ο καλός οιωνός ήτο η εμφάνιση ενός λύκου ο οποίος επιτέθηκε σε ένα κοπάδι αγελάδων το οποίον σκότωσε ο Δαναός, όπου σε ανάμνηση του γεγονότος έκτισε ένα ναό εις τον Λύκειο Απόλλωνα. Λίγο αργότερα αποβιβάσθηκε εις τα παράλια της Αργολίδος, ο Αίγυπτος με τους υιούς του και τα στρατεύματα του. Μετά όμως από αποκλεισμό της πόλεως και σκληρές μάχες έκαμψαν την αντίσταση του Δαναού και έτσι πέτυχαν την παράδοση των Δαναΐδων. Ο Δαναός κρυφά συμβούλεψε τις θυγατέρες του να σκοτώσουν την 1^η νύκτα του γάμου τους  συζύγους τους. Υπάκουσαν αυτές, χρησιμοποιώντας τις μυτερές βελόνες που έκρυψαν μέσα εις τα μαλλιά τους, εκτός από μια την Υπερμνήστρα, η οποία ήτο η μικρότερη από τις αδελφές. Η οποία μόλις είδε τον Λυγκέα τον άνδρα της τον ερωτεύθηκε κεραυνοβόλα. Οι υπόλοιπες πέταξαν τα κεφάλια των ανδρών τους εις την λίμνη της Λέρνας και έθαψαν τα κορμιά τους εμπρός από τα τείχη της πόλεως. Έτσι λοιπόν με αυτόν τον τρόπο ο Δαναός γλύτωσε από τον αδελφό του τον Αίγυπτο και τους  υιούς του και έκτισε την Ακρόπολή του εις την ίδια τοποθεσία, όπου και την ονόμασε Άργος. Όπου Άργος σημαίνει η πεδιάδα ή φωτεινός τόπος. Ενώ έγινε γενάρχης του μεγάλου και ενδόξου ελληνικού φύλου των Δαναών. Η Υπερμνήστρα παντρεύθηκε τον Λυγκέα, με τον οποίον έζησε ευτυχισμένη δημιουργώντας μια ένδοξη γενιά από την οποίαν προέκυψαν μεταξύ των άλλων ο Περσέας και ο Ηρακλής. Ο Λυγκέας ο οποίος δεν ξέχασε τι είχε συμβεί εις τα αδέλφια του, σκότωσε τον Δαναό και τις αδελφές της Υπερμνήστρας και τον διαδέχθηκε εις τον θρόνο του Άργους.  Οι Δαναΐδες αν και είχαν εξαγνισθεί με εντολή του Διός από τον Ερμή και την Αθηνά, οι κριτές των νεκρών ο Μίνως, ο Ραδάμανθυς και ο Αιακός είχαν άλλη άποψη, και τις καταδίκασαν να πληρώσουν εις τον Άδη για το έγκλημά τους με μια πολύ άχαρη τιμωρία: να προσπαθούν αιωνίως να γεμίσουν με νερό τα τρύπια πυθάρια τους ή κατ’ άλλους μαζί γεμίζουν ένα πυθάρι χωρίς πάτο όπου έμεινε γνωστό με την φράση «ο πίθος των Δαναΐδων». Από την τιμωρία των κριτών του Κάτω Κόσμου γλύτωσε η Υπερμνήστρα, η μόνη θυγατέρα του Δαναού που δεν υπάκουσε εις την εντολή του πατέρα τους. Πέρασε από δίκη για παραβίαση πατρικής εντολής, αλλά οι δικαστές την αθώωσαν ή κατ’ άλλους απλώς φυλακίσθηκε για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Όμως οι Δαναΐδες τιμωρήθηκαν και εν ζωή, αφού δυσκολεύθηκαν να βρούν γαμβρούς.

  Κατά μια άλλη εκδοχή επειδή ως νύφες δεν ήσαν ιδιαίτερα περιζήτητες ως σύζυγοι επειδή ακούγοντο πολλά εις βάρος τους πράγματα, μεταξύ των άλλων έλεγον ότι δεν είχον γυναικεία φωνή. Παρ’ όλα αυτά όμως ευρέθησαν υποψήφιοι σύζυγοι. Ο Δαναός για μπορέσει να τις πάντρεψε διοργάνωνε κάθε τόσο αγώνες. Τελικά κατάφερε να τις παντρέψει όπως, η Αμυμώνη μια από αυτές ζευγάρωσε με τον Ποσειδώνα. Ο «πύθος των Δαναΐδων» έμεινε έκτοτε ως έκφραση που χαρακτηρίζει το μάταιο μιας πράξεως, ένα παράδειγμα για τις αιωνίως ανικανοποίητους, εκείνους που δεν φθάνουν ποτέ εις την ολοκλήρωση τις σκοπού.

  Ο μεγάλος τραγικός Αισχύλος έγραψε μια δραματική τριλογία για τις Δαναΐδες, από την οποίαν μόνο μια διασώθηκε, οι «Ικέτιδες».  

  Τέλος ο Παυσανίας εις το βιβλίο του «Αρκαδικά», εις το .. (..^ο) κεφάλαιο, εις τους στίχους .-.. όπου αναφέρει την τιμωρία του Αίπυτου υιού του Ιπποθόου όπου κόβοντας το νήμο του ναού αντί να περάσει από επάνω ή από κάτω.  Τιμωρήθηκε αμέσως από τον θεό, με θάνατο.

... [..^ο]  ἐς Ἀρκαδίαν δὲ τὴν ἄλλην εἰσὶν ἐκ Μαντινείας ὁδοί: ὁπόσα δὲ ἐφ' ἑκάστης αὐτῶν μάλιστα ἦν θέας ἄξια, ἐπέξειμι καὶ ταῦτα. ἰόντι ἐς Τεγέαν ἐστὶν ἐν ἀριστερᾷ τῆς λεωφόρου παρὰ τοῖς Μαντινέων τείχεσι χωρίον ἐς τῶν ἵππων τὸν δρόμον καὶ οὐ πόρρω τούτου στάδιον, ἔνθα ἐπὶ τῷ Ἀντίνῳ τὸν ἀγῶνα τιθέασιν. ὑπὲρ δὲ τοῦ σταδίου τὸ ὄρος ἐστὶ τὸ Ἀλήσιον, διὰ τὴν ἄλην ὥς φασι καλούμενον τὴν Ῥέας, καὶ Δήμητρος ἄλσος ἐν τῷ ὄρει.

[..] παρὰ δὲ τοῦ ὄρους τὰ ἔσχατα τοῦ Ποσειδῶνός ἐστι τοῦ Ἱππίου τὸ ἱερόν, οὐ πρόσω σταδίου Μαντινείας. τὰ δὲ ἐς τὸ ἱερὸν τοῦτο ἐγώ τε ἀκοὴν γράφω καὶ ὅσοι μνήμην ἄλλοι περὶ αὐτοῦ πεποίηνται. τὸ μὲν δὴ ἱερὸν τὸ ἐφ' ἡμῶν ᾠκοδομήσατο Ἀδριανὸς βασιλεύς, ἐπιστήσας τοῖς ἐργαζομένοις ἐπόπτας ἄνδρας, ὡς μήτε ἐνίδοι τις ἐς τὸ ἱερὸν τὸ ἀρχαῖον μήτε τῶν ἐρειπίων τι αὐτοῦ μετακινοῖτο: πέριξ δὲ ἐκέλευε τὸν ναὸν σφᾶς οἰκοδομεῖσθαι τὸν καινόν. τὰ δὲ ἐξ ἀρχῆς τῷ Ποσειδῶνι τὸ ἱερὸν τοῦτο Ἀγαμήδης λέγονται καὶ Τροφώνιος ποιῆσαι, δρυῶν ξύλα ἐργασάμενοι καὶ ἁρμόσαντες πρὸς ἄλληλα:

[..] ἐσόδου δὲ ἐς αὐτὸ εἴργοντες ἀνθρώπους ἔρυμα μὲν πρὸ τῆς ἐσόδου προεβάλοντο οὐδέν, μίτον δὲ διατείνουσιν ἐρεοῦν, τάχα μέν που τοῖς τότε ἄγουσι τὰ θεῖα ἐν τιμῇ δεῖμα καὶ τοῦτο ἔσεσθαι νομίζοντες, τάχα δ' ἄν τι μετείη καὶ ἰσχύος τῷ μίτῳ. φαίνεται δὲ καὶ Αἴπυτος ὁ Ἱππόθου μήτε πηδήσας ὑπὲρ τὸν μίτον μήτε ὑποδύς, διακόψας δὲ αὐτὸν ἐσελθὼν ἐς τὸ ἱερόν: καὶ ποιήσας οὐχ ὅσια ἐτυφλώθη τε ἐμπεσόντος ἐς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῷ τοῦ κύματος καὶ αὐτίκα ἐπιλαμβάνει τὸ χρεὼν αὐτόν.

[..] θαλάσσης δὲ ἀναφαίνεσθαι κῦμα ἐν τῷ ἱερῷ λόγος ἐστὶν ἀρχαῖος: ἐοικότα δὲ καὶ Ἀθηναῖοι λέγουσιν ἐς τὸ κῦμα τὸ ἐν ἀκροπόλει καὶ Καρῶν οἱ Μύλασα ἔχοντες ἐς τοῦ θεοῦ τὸ ἱερόν, ὃν φωνῇ τῇ ἐπιχωρίᾳ καλοῦσιν Ὀσογῶα. Ἀθηναίοις μὲν δὴ σταδίους μάλιστα εἴκοσιν ἀφέστηκε τῆς πόλεως ἡ πρὸς Φαληρῷ θάλασσα, ὡσαύτως δὲ καὶ Μυλασεῦσιν ἐπίνειον σταδίους ὀγδοήκοντα ἀπέχον ἐστὶν ἀπὸ τῆς πόλεως: Μαντινεῦσι δὲ ἐκ μακροτάτων τε ἡ θάλασσα ἄνεισι ἐκφανέστατα δὴ κατὰ τοῦ θεοῦ γνώμην.

Χριστιανική ιστορία

Η Τιμωρία

  Ο Χριστιανισμός μετά την αφαίρεση της Μετενσαρκώσεως [βλέπε λέξη στο τρίτο μέρος] αναφέρει «έμμεσα» ότι ο θεός τιμωρεί τον κάθε άνθρωπο ανάλογα με τις πράξεις του. Επιπλέον του δίνει το «δικαίωμα» ακόμη κι αν κάμει κάτι κακό, αμαρτήσει να μην τιμωρηθεί εφόσον μετανοιώσει «ειλικρινώς» και ζητήσει συγχώρεση της πράξεώς του!

  Ο Ν. Γ. Πολίτης διασώζει μια παράδοση για τη νεράϊδα της ιτιάς, από την Αλωνίσταινα Μαντινείας, όπου τιμώρησε τον ασεβή ξυλοκόπο: «Στης Μηλιάς τον κάμπο, στ’ αμπέλια κοντά στην Τουρκόβρυση, ήτανε τις ετιά. Ο συχωρεμένος ο Δημητράς… ανέβηκ’ ένα μεσημέρι να κόψει κλάρες… Ήτανε μοναχός, κι έκοψε δυο τρεις κλάρες, ακούει και σειέται η ετιά και σκούζει, «Ωχ! Εγώ είμαι, η ετιά. Γιατί με κόβεις; Βάνε στη στιγμή τους κλώνους στη θέση τους». Ο άνθρωπος που άκουσε το δέντρο να μιλάει, εκατέβηκε λιγοθυμισμένος. Σε τρεις μέρες επέθανε…».  [«Παραδόσεις», τ. Α΄, 1904, σ. 178-9, αρ. 326].

(1^α) :...

[η βιβλιογραφία αποκρύπτεται δια ευνόητους λόγους αναπαραγωγής  άνευ αναφοράς, βιβλίου, συγγραφέως και ιστολογίου]

[απόσπασμα από τα βιβλία «Ηρωολόγιον Αγιολόγιον» & «Αναμνήσεις από το μέλλον του χθες»]

https://seliniartemisekati.blogspot.com/ - Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος (link). Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.