Τίμαιος, ΠΛΆΤΩΝ, μέρος α - β. Σωκράτους ἐρώτησις / Timaeus, PLATO, part a - b. Socratic question / Timeo, PLATONE, parte a - B. Domanda socratica

 

ΤΙΜΑΙΟΣ, ΜΕΡΟΣ Α′

ἑλληνικὸ πρωτότυπο ἐκ τοῦ TLG (Τhesaurus Lingua Graeca)
νεοελληνικὴ ἀπόδοση καὶ σχόλια: Παῦλος Γρατσιάτος, ἐκδ. Φέξη, 1911.

β. Σωκράτους ἐρώτησις

ΣΩ. Ἀκούοιτ’ ἂν ἤδη τὰ μετὰ ταῦτα περὶ τῆς πολιτείας ἣν διήλθομεν, οἷόν τι πρὸς αὐτὴν πεπονθὼς τυγχάνω. Προσέοικεν δὲ δή τινί μοι τοιῷδε τὸ πάθος, οἷον εἴ τις ζῷα καλά που θεασάμενος, εἴτε ὑπὸ γραφῆς εἰργασμένα εἴτε καὶ ζῶντα ἀληθινῶς ἡσυχίαν δὲ ἄγοντα, εἰς ἐπιθυμίαν ἀφίκοιτο θεάσασθαι κινούμενά τε αὐτὰ καί τι τῶν τοῖς σώμασιν δοκούντων προσήκειν κατὰ τὴν ἀγωνίαν ἀθλοῦντα· ταὐτὸν καὶ ἐγὼ πέπονθα πρὸς τὴν πόλιν ἣν διήλθομεν. Ἡδέως γὰρ ἄν του λόγῳ διεξιόντος ἀκούσαιμ’ ἂν ἄθλους οὓς πόλις ἀθλεῖ, τούτους αὐτὴν ἀγωνιζομένην πρὸς πόλεις ἄλλας, πρεπόντως εἴς τε πόλεμον ἀφικομένην καὶ ἐν τῷ πολεμεῖν τὰ προσήκοντα ἀποδιδοῦσαν τῇ παιδείᾳ καὶ τροφῇ κατά τε τὰς ἐν τοῖς ἔργοις πράξεις καὶ κατὰ τὰς ἐν τοῖς λόγοις διερμηνεύσεις πρὸς ἑκάστας τῶν πόλεων.

 Ταῦτ’ οὖν, ὦ Κριτία καὶ Ἑρμόκρατες, ἐμαυτοῦ μὲν αὐτὸς κατέγνωκα μή ποτ’ ἂν δυνατὸς γενέσθαι τοὺς ἄνδρας καὶ τὴν πόλιν ἱκανῶς ἐγκωμιάσαι. Καὶ τὸ μὲν ἐμὸν οὐδὲν θαυμαστόν· ἀλλὰ τὴν αὐτὴν δόξαν εἴληφα καὶ περὶ τῶν πάλαι γεγονότων καὶ περὶ τῶν νῦν ὄντων ποιητῶν, οὔτι τὸ ποιητικὸν ἀτιμάζων γένος, ἀλλὰ παντὶ δῆλον ὡς τὸ μιμητικὸν ἔθνος, οἷς ἂν ἐντραφῇ, ταῦτα μιμήσεται ῥᾷστα καὶ ἄριστα, τὸ δ’ ἐκτὸς τῆς τροφῆς ἑκάστοις γιγνόμενον χαλεπὸν μὲν ἔργοις, ἔτι δὲ χαλεπώτερον λόγοις εὖ μιμεῖσθαι. Τὸ δὲ τῶν σοφιστῶν γένος αὖ πολλῶν μὲν λόγων καὶ καλῶν ἄλλων μάλ’ ἔμπειρον ἥγημαι, φοβοῦμαι δὲ μή πως, ἅτε πλανητὸν ὂν κατὰ πόλεις οἰκήσεις τε ἰδίας οὐδαμῇ διῳκηκός, ἄστοχον ἅμα φιλοσόφων ἀνδρῶν ᾖ καὶ πολιτικῶν, ὅσ’ ἂν οἷά τε ἐν πολέμῳ καὶ μάχαις πράττοντες ἔργῳ καὶ λόγῳ προσομιλοῦντες ἑκάστοις πράττοιεν καὶ λέγοιεν.

Καταλέλειπται δὴ τὸ τῆς ὑμετέρας ἕξεως γένος, ἅμα ἀμφοτέρων φύσει καὶ τροφῇ μετέχον. Τίμαιός τε γὰρ ὅδε, εὐνομωτάτης ὢν πόλεως τῆς ἐν Ἰταλίᾳ Λοκρίδος, οὐσίᾳ καὶ γένει οὐδενὸς ὕστερος ὢν τῶν ἐκεῖ, τὰς μεγίστας μὲν ἀρχάς τε καὶ τιμὰς τῶν ἐν τῇ πόλει μετακεχείρισται, φιλοσοφίας δ’ αὖ κατ’ ἐμὴν δόξαν ἐπ’ ἄκρον ἁπάσης ἐλήλυθεν· Κριτίαν δέ που πάντες οἱ τῇδε ἴσμεν οὐδενὸς ἰδιώτην ὄντα ὧν λέγομεν. Τῆς δὲ Ἑρμοκράτους αὖ περὶ φύσεως καὶ τροφῆς, πρὸς ἅπαντα ταῦτ’ εἶναι ἱκανὴν πολλῶν μαρτυρούντων πιστευτέον. Διὸ καὶ χθὲς ἐγὼ διανοούμενος, ὑμῶν δεομένων τὰ περὶ τῆς πολιτείας διελθεῖν, προθύμως ἐχαριζόμην, εἰδὼς ὅτι τὸν ἑξῆς λόγον οὐδένες ἂν ὑμῶν ἐθελόντων ἱκανώτερον ἀποδοῖεν – εἰς γὰρ πόλεμον πρέποντα καταστήσαντες τὴν πόλιν ἅπαντ’ αὐτῇ τὰ προσήκοντα ἀποδοῖτ’ ἂν μόνοι τῶν νῦν – εἰπὼν δὴ τἀπιταχθέντα ἀντεπέταξα ὑμῖν ἃ καὶ νῦν λέγω. Συνωμολογήσατ’ οὖν κοινῇ σκεψάμενοι πρὸς ὑμᾶς αὐτοὺς εἰς νῦν ἀνταποδώσειν μοι τὰ τῶν λόγων ξένια, πάρειμί τε οὖν δὴ κεκοσμημένος ἐπ’ αὐτὰ καὶ πάντων ἑτοιμότατος ὢν δέχεσθαι.

ΕΡ. Καὶ μὲν δή, καθάπερ εἶπεν Τίμαιος ὅδε, ὦ Σώκρατες, οὔτε ἐλλείψομεν προθυμίας οὐδὲν οὔτε ἔστιν οὐδεμία πρόφασις ἡμῖν τοῦ μὴ δρᾶν ταῦτα· ὥστε καὶ χθές, εὐθὺς ἐνθένδε ἐπειδὴ παρὰ Κριτίαν πρὸς τὸν ξενῶνα οὗ καὶ καταλύομεν ἀφικόμεθα, καὶ ἔτι πρότερον καθ’ ὁδὸν αὐτὰ ταῦτ’ ἐσκοποῦμεν. Ὅδε οὖν ἡμῖν λόγον εἰσηγήσατο ἐκ παλαιᾶς ἀκοῆς· ὃν καὶ νῦν λέγε, ὦ Κριτία, τῷδε, ἵνα συνδοκιμάσῃ πρὸς τὴν ἐπίταξιν εἴτ’ ἐπιτήδειος εἴτε ἀνεπιτήδειός ἐστι.

ΚΡ. Ταῦτα χρὴ δρᾶν, εἰ καὶ τῷ τρίτῳ κοινωνῷ Τιμαίῳ συνδοκεῖ.

ΤΙ. Δοκεῖ μήν.

Μετάφραση

ΣΩ. Δύνασθε τώρα νὰ ἀκούσητε τὰ ἐπακόλουθα τῆς πολιτείας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐκθέσει, τί δηλ. ἔχω πάθει ὡς πρὸς αὐτήν. Τὸ πάθημά μου τοῦτο ὁμοιάζει σχεδὸν μὲ τὸ πάθημα ἐκείνου, ὅστις ἰδὼν ποὺ ὡραία ζῷα, εἴτε ἀπεικονισμένα εἰς ζωγραφίαν εἴτε καὶ ἀληθινῶς ζωντανά, ἀλλὰ ἥσυχα μένοντα, ἤθελεν αἰσθανθῇ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ τὰ ἴδῃ νὰ κινῶνται καὶ νὰ ἐκτελώσι καμμίαν ἄσκησιν ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι πιστεύεται ὅτι ἁρμόζουσιν εἰς τὰ σώματα αὐτῶν κατὰ τὴν πάλην ⁷. Τὸ αὐτὸ λοιπὸν καὶ ἐγὼ ἔπαθον ὡς πρὸς τὴν πολιτείαν, τὴν ὁποίαν περιεγράψαμεν. Εὐχαρίστως δηλαδὴ θὰ ἤκουον τινὰ νὰ ἐκθέση διὰ λόγου, ὅτι τοὺς ἀγώνας τοὺς ὁποίους πόλις τὶς ἀναγκάζεται νὰ ἀγωνίζηται, τούτους ἡ πολιτεία ἡμῶν δύναται ν’ ἀγωνίζηται ἐντίμως ἐναντίον ἄλλων πολιτειῶν καὶ νὰ ἐπιχειρῇ τὸν πόλεμον καθὼς πρέπει, καὶ ἐν ᾦ πολεμεῖ, νὰ ἀποδίδη τὴν προσήκουσαν τιμὴν εἰς τὴν παιδείαν καὶ τὴν ἀνατροφὴν εἴτε κατὰ τὰς πράξεις τὰς ἀναγκαίας εἰς τὰ πολεμικὰ ἔργα, εἴτε κατὰ τοὺς λόγους, ὅταν γίνωνται διαπραγματεύσεις πρὸς ἑκάστην τῶν ἄλλων πόλεων.

 Ὡς πρὸς ταῦτα ὅμως, ὦ Κριτία ⁸ καὶ Ἑρμόκρατες ⁹, ἐγὼ αὐτὸς ἔκρινα περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μου ὅτι δὲν θὰ ἤμην ποτὲ ἱκανὸς νὰ ἐγκωμιάσω προσηκόντως τοὺς ἄνδρας καὶ τὴν πόλιν. Καὶ ὅ,τι ἀφορᾷ ἐμὲ αὐτόν, δὲν εἶναι θαυμαστὸν τοῦτο· ἀλλὰ τὴν αὐτὴν γνώμην ἔχω καὶ περὶ τῶν προγενεστέρων καὶ περὶ τῶν συγχρόνων ποιητῶν ¹⁰, ὄχι διότι περιφρονῶ τὸ γένος αὐτῶν, ἀλλὰ διότι εἶναι φανερὸν εἰς πάντας, ὅτι ἡ τάξις τῶν ἐπιτηδευομένων τὴν μίμησιν μιμεῖται εὐκολώτατα καὶ κάλλιστα τὰ πράγματα εἰς τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνατραφῆ, ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἔξω τῆς ἀνατροφῆς καὶ τῶν ἕξεων ἑκάστου, εἶναι δύσκολον νὰ τὸ μιμῆται μὲ ἔργα, καὶ ἀκόμη δυσκολώτερον μὲ λόγους. Ἐξ ἄλλου οἱ σοφισταὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἐμπειρότατοι εἰς πολλοὺς καὶ ὡραίους λόγους, ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως, ἐπειδὴ περιφέρονται ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν καὶ δὲν ἔχουσιν οὐδαμοῦ ἰδιαιτέρας μονίμους κατοικίας, εἶναι ἀνίκανοι νὰ καταλάβωσι τί περὶ τῶν φιλοσόφων καὶ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, πόσα δηλ. καὶ ποῖα οὗτοι δέον νὰ πράττωσι καὶ λέγωσι κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὰς μάχας αὐτοὶ οὗτοι ἐνεργοῦντες πραγματικῶς καὶ ὁμιλοῦντες πρὸς ἕνα ἕκαστον διὰ λόγων.

Ὑπολείπονται λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι τῆς τάξεως ὑμῶν, οἵτινες ἐκ φύσεως καὶ ἐξ ἀνατροφῆς μετέχουσι καὶ τῶν δυό (τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς πολιτικῆς). Τῷ ὄντι καὶ ὁ Τίμαιος ἐδῶ, καταγόμενος ἐκ πόλεως εὐνομωτάτης, τῆς ἐν Ἰταλίᾳ Λοκρίδος, οὐδενὸς τῶν συμπολιτῶν του κατώτερος κατὰ τὴν περιουσίαν καὶ τὸ γένος, διεχειρίσθη τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα καὶ ἔλαβε τᾶς μεγίστας τιμᾶς ἐν τῇ πόλει του καί, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔφθασε συνάμα εἰς τὴν κορυφὴν ὅλων τῶν μερῶν τῆς φιλοσοφίας. Τὸν Κριτίαν πάλιν γνωρίζομεν ὅλοι ὅσοι εἴμεθα ἐδῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἀμαθὴς οὐδενὸς ἐκ τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποία συζητοῦμεν. Καὶ τέλος περὶ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἀνατροφῆς τοῦ Ἑρμοκράτους πρέπει νὰ πιστεύσωμεν ὅτι εἶναι ἱκανὸς πρὸς ὅλα ταῦτα, ἐπειδὴ πολλὰ τὸ μαρτυρούσι. Ταῦτα ἐγὼ καὶ χθὲς συλλογιζόμενος, ἐπειδὴ μὲ παρεκαλεῖτε νὰ ἐκθέσω τὴν οὐσίαν τῆς πολιτείας, μὲ προθυμίαν σᾶς εὐχαρίστησα, διότι ἐγνώριζον ὅτι τὴν συνέχειαν τῶν συλλογισμῶν οὐδεὶς ἄλλος θὰ ἦτο ἰκανώτερος ὑμῶν, ἐὰν θελήσητε, νὰ ἀποδώσῃ. Διότι μόνοι ὑμεῖς ἐκ τῶν συγχρόνων δύνασθε, παριστῶντες τὴν πολιτείαν ὡς διεξάγουσαν ἕνα πόλεμον, ὅποιος ἐμπρέπει, νὰ ἀποδώσητε εἰς αὐτὴν πάντα ὅσα προσήκουσιν εἰς αὐτήν ¹¹. Ἀφοῦ λοιπὸν εἶπον ὅσα μοὶ ἀνετέθησαν νὰ εἴπω, ὤρισα εἰς ὑμᾶς νὰ ἀνταποδώσητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τώρα σας ὑπενθυμίζω. Συνεφωνήσατε δέ, ἀφοῦ συνεσκέφθητε μεταξύ σας, νὰ μοὶ ἀνταποδώσητε σήμερον τὴν φιλοξενίαν τῶν λόγων μου. Λοιπὸν εἶμαι παρὼν ἐδῶ παρεσκευασμένος δι’ αὐτὰ καὶ ἐτοιμότατος ὑπὲρ πάντα ἄλλον νὰ δεχθῶ τὸ φιλοξένημα.

ΕΡ. Καὶ ἀληθῶς, καθὼς εἶπεν ὁ Τίμαιος ἐδῶ, ὦ Σώκρατες, δὲν θὰ δείξωμεν καμμίαν ἔλλειψιν προθυμίας, οὔτε ἔχομεν πρόφασιν τινὰ νὰ μὴ πράξωμεν τοῦτο. Καὶ μάλιστα χθὲς εὐθὺς ἅμα ἐξήλθομεν ἐδῶθεν, μόλις ἐφθάσαμεν εἰς τὸν ξενῶνα μας πλησίον τοῦ Κριτίου, ὅπου ἔχομεν τὸ κατάλυμά μας, καὶ ἀκόμη πρότερον καθ’ ὁδὸν ταῦτα ἀκριβῶς ἐσκεπτόμεθα. Οὗτος δέ μᾶς διηγήθη μίαν ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ἀπὸ παλαιὰν παράδοσιν, καὶ τὴν ὁποίαν εἶπε, ὦ Κριτία, καὶ τώρα εἰς τὸν Σωκράτην, ἵνα καὶ αὐτὸς μεθ’ ἡμῶν κρίνη ἂν εἶναι κατάλληλος ἢ ὄχι εἰς τὸ θέμα τῆς συνδιαλέξεως ἡμῶν.

ΚΡ. Ταῦτα πρέπει νὰ πράξωμεν, ἂν συμφωνῇ καὶ ὁ τρίτος σύντροφος, ὁ Τίμαιος.

ΤΙ. Συμφωνῶ.

Πηγή :https://www.astrologicon.org/platon/platon-timaeus-1.html

https://seliniartemisekati.blogspot.com/ - Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του και υπάρχει ενεργός σύνδεσμος (link). Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.